Featured Media 

ΑΠΟΨΗ/ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΦΠΑ

Του Γιώργου Παπουτσή

 

Τα πράγματα δυστυχώς δεν είναι τόσο απλά:

Σε ένα πρώτο (γραμμικό δηλ ευθέως αναλογικό) επίπεδο ο ΦΠΑ είναι όντως ένας  φόρος που οι έμποροι (με την γενική έννοια) εισπράττουν για λογαριασμό του κράτους και πρέπει να τον αποδίδουν σε αυτό (αφού αφαιρέσουν τον  ΦΠΑ που πλήρωσαν για τις εμπορικές αγορές τους. Αυτό το σημείο είναι κάτι που δεν κατάλαβα πως θα λυθεί από αυτούς που προτείνουν την άμεση παρακράτηση του ΦΠΑ δηλ πότε και πως θα παίρνουν πίσω τον πιστωτικό ΦΠΑ των αγορών τους. Για να υλοποιηθεί θάπρεπε όλοι οι έμποροι δηλ το κάθε ΑΦΜ, νάχει ένα χωριστό για τον καθένα  τραπεζικό λογαριασμό ΦΠΑ (ή ένα κεντρικό στο οποίο όμως θα υπάρχει η δυνατότητα μηχανογραφικής επεξεργασίας κατά ΑΦΜ ) στον οποίο να χρεοπιστώνονται οι χρεωστικοί και πιστωτικοί ΦΠΑ και ο οποίος να εκκαθαρίζεται περιοδικά από το κράτος που θάναι και ο δικαιούχος του λογαριασμού. Τρέχα γύρευε βέβαια γιατί τι θα γίνεται με τιμολογήσεις επί πιστώσει , αγοραπωλησίες με μετρητά , πρόσβαση όλων στο Τραπεζικό σύστημα , περισσοτέρων λογαριασμών σε περισσότερες τράπεζες  κτλ)

 

Όμως τα οικονομικά φαινόμενα δεν είναι γραμμικά.

Οι τιμές διαμορφώνονται από την προσφορά και ζήτηση. Όταν προστίθεται πχ 24% ΦΠΑ στην τιμή του προϊόντος (που είναι βέβαια αυτή που «βλέπει» ο αγοραστής ) τότε:

  1. Η απορροφώμενη ποσότητα είναι μικρότερη απ’αυτή που θα απορροφώνταν αν η τιμή δεν περιείχε ΦΠΑ. Αυτό συνεπάγεται:
  2. Το κόστος ανά μονάδα είναι μεγαλύτερο λόγω μικρότερης παραγομένης ποσότητας και άρα και η τιμή του αυξάνεται περαιτέρω λόγω αυτού του αυξημένου οριακού κόστους
  3. Το αυξημένο μέσο κόστος επιτρέπει και την παρουσία στην αγορά λιγότερο παραγωγικών επιχειρήσεων δηλ. μειώνει την μέση παραγωγικότητα της οικονομίας
  4. Η διαχείριση του ΦΠΑ αυξάνει στις περισσότερες περιπτώσεις το Χρηματοοικονομικό κόστος λειτουργίας των Επιχειρήσεων (ενώ σε κάποιες άλλες το μειώνει) πχ Μια μεγάλη εμπορική αλυσίδα που αγοράζει με πίστωση 180 μέρες και πουλάει μετρητοίς έχοντας αποθέματα πχ 1 μηνός σαφώς χρηματοδοτείται από τον ΦΠΑ. Ένας μικροέμπορος που αγοράζει μετρητοίς ή πολύ περισσότερο ο προμηθευτής της αλυσίδας σαφώς επιβαρύνονται. Αυτό δημιουργεί πάλι στρεβλώσεις στην βέλτιστη κατανομή των κεφαλαίων μεταξύ διαφορετικών κλάδων της οικονομίας αλλά και μεταξύ επιχειρήσεων στον ίδιο κλάδο
  5. Η λογιστική διαχείριση του ΦΠΑ αυξάνει το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων αλλά και δίνει μεγαλύτερη ευκαιρία επέμβασης και «αδιακρισίας» στην κρατική διοίκηση.

 

Ισως για τους παραπάνω λόγους στις ΗΠΑ δεν υπάρχει ΦΠΑ αλλά μόνο φόρος πωλήσεων(sales tax)  που διαφέρει από πολιτεία σε πολιτεία (από 1% μέχρι 11%)  και αφορά μόνο τις λιανικές πωλήσεις (δηλ όχι πωλήσεις μεταξύ επαγγελματιών) Πάλι το τι υπάγεται και τι όχι σε φόρο πωλήσεων διαφέρει από πολιτεία σε πολιτεία  . Εμείς λόγω ΕΕ δεν έχουμε βέβαια επιλογή να εγκαταλείψουμε τον ΦΠΑ. (είναι ένα ερώτημα βέβαια προς τους γραφειοκράτες των Βρυξελών αν έπρεπε να είχε καθιερωθεί)

 

Τώρα για την (σαφώς παράνομη ) αποφυγή του ΦΠΑ . Νομίζω υπάρχουν 2 περιπτώσεις:

  1. Οι μεγάλες επιχειρήσεις εν γένει αλλά και παρά πολλές που δεν επιθυμούν να διακινδυνεύσουν να μπουν σε τέτοιες διαδικασίες  με την Εφορία δηλώνουν και αποδίδουν το ΦΠΑ κατά το νόμο. Εχουν ή προσπαθούν να βρούν άλλους νομότυπους τρόπους για  να μειώνουν το φορολογικό βάρος τους. Η μόνη περίπτωση να μην τον αποδώσουν ενώ τον έχουν δηλώσει (γιατί πάλι τα λογιστήρια τους λειτουργούν νομότυπα)  είναι να βρίσκονται σε πραγματική αδυναμία (συνήθως προάγγελος χρεοκοπίας). Εδώ η ευθύνη της Ελληνικής φορολογικής διοίκησης (που δεν συμβαίνει σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες) είναι ότι δεν επιλαμβάνεται άμεσα και δραστικά για αυτές τις περιπτώσεις και αφήνει τα σχετικά χρέη να κακοφορμίζουν για χρόνια.
  2. Αυτοί που πουλάνε μερικά ή ολικά «μαύρα» σκόπιμα. Πέραν της προφανούς σκοπιμότητας (ΦΠΑ- ΦΌΡΟς ΕΙΣΟΔΉΜΑΤΟς):

Επιτρέπει την επιβίωση επιχειρήσεων χαμηλής παραγωγικότητας σε σχέση με τον ανταγωνισμό μειώνοντας πάλι την μέση παραγωγικότητα της οικονομίας. Κάποιες απ’αυτές θα έκλειναν αν δούλευαν νομότυπα. Βέβαια η εξαιρετικά υψηλή φορολογική και ασφαλιστική επιβάρυνση βάζει τον πήχη αδικαιολόγητα υψηλά

 

Υπάρχει λύση?

Υπάρχει αλλά και πάλι  δεν πρόκειται να πιάσει την φορολογική συμμόρφωση της Γερμανίας κυρίως λόγω της πληθώρας μικρών επιχειρήσεων και αυτοαπασχολουμένων που χαρακτηρίζουν την Ελληνική οικονομία (και η οποία παρ’όλες τις δοξολογίες γιά την «μικρο-μεσαία επιχειρηματικότητα» -με ακοίμητους κέρβερους φρουρούς και προστάτες  στυλ Μίχαλου – είναι και η κύρια αιτία της μικρής παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας της. Αρα μεταξύ των άλλων και των μικρών μισθών στον Ιδιωτικό τομέα αλλά και της φοροδιαφυγής)

Νομίζω ότι πρέπει να κινείται στους παρακάτω άξονες:

  1. 15% φόρος flat επί όλων των εισοδημάτων  – 15% ασφαλιστικές εισφορές επί όλων των ατομικών εισοδημάτων -15% ΦΠΑ . Αυτό αφ’ενός θα μεγαλώσει την εθελοντική συμμόρφωση (και πιστεύω ότι σε απόλυτα νούμερα θα φέρει περισσότερες εισπράξεις στα κρατικά ταμεία) και αφ’ετέρου θα τονώσει τον ανταγωνισμό ευνοώντας την ανάδειξη μεγαλύτερων και πιο παραγωγικών –ανταγωνιστικών επιχειρήσεων. Να μην αναφέρουμε την ουσιαστική μείωση του κόστους διαχείρισης των φορολογικών και ασφαλιστικών χρηματοροών τόσο για το κράτος όσο και τους εισφέροντες .
  2. Συστηματική κεντρική παρακολούθηση των καθυστερημένων οφειλών και ενέργειες αναγκαστικής είσπραξης (και με υπεργολάβηση σε ιδιώτες)
  3. Μηχανογραφική παρακολούθηση του όλου φορολογικού προφίλ όλων των φορολογουμένων
  4. Επικεντρωμένοι και εξειδικευμένοι έλεγχοι  ουσίας όχι για τυπικές παραβάσεις αλλά για ουσιαστική εκτίμηση του φορολογητέου εισοδήματος. (Υπάρχουν πολλές τεχνικές που μπορούμε να τους πάρουμε έτοιμες από τον IRS ή οργανωμένες εφορίες όπως η Γερμανική)
  5. Επικέντρωση στην ουσία. Πχ Δεν μας ενοχλεί ιδιαίτερα αν ένας πιτσιρικάς επισκευάζει τα computer στην γειτονιά του «μαύρα» και επιλέγει να μην εισφέρει και το 15% για την σύνταξή του. Κάποια στιγμή είτε θα μεγαλώσει τις δουλειές του θα αρχίσει να συναλλάσσεται με άλλους επαγγελματίες και θα «ασπρίσει» δίνοντας ενδεχομένως και δουλειά σε άλλους που θα προσλάβει είτε θα επιλέξει να προσληφθεί σε μιά μεγαλύτερη εταιρία. Το να μην ασχοληθούμε ιδιαίτερα μαζί του στα πρώτα στάδια της καριέρας του(δίνοντας του ουσιαστικά ένα έμμεσο κίνητρο)  μας δίνει σοβαρές πιθανότητες να του πάρουμε πολύ περισσότερα στο μέλλον

 

Share This:

Related posts

Leave a Comment