Ο Βασίλης Κορκίδης για την έκθεση του Ευρωβαρόμετρου
![](https://pireasnow.gr/wp-content/uploads/2020/02/korkidis-640_b_3.jpg)
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ Βασίλης Κορκίδης επισημαίνει ότι το «SME Barometer» βασίζεται στα αποτελέσματα των ερευνών που διενεργούνται από οργανώσεις μέλη της ευρωπαϊκής οργάνωσης «SMEunited» δύο έως τέσσερις φορές το χρόνο σε διάφορες περιοχές σε όλη την Ευρώπη. Η έρευνα βασίζεται σε περίπου 120.000 ερωτηματολόγια, με 30.000 απαντήσεις. Τα δεδομένα αυτής της έρευνας συλλέχθηκαν μεταξύ Σεπτεμβρίου 2020 και Ιανουαρίου 2021, το οποίο δίνει μια πολύ πρόσφατη εικόνα της εξέλιξης των αναγκών και των προσδοκιών των ΜΜΕ σε όλη την Ευρώπη.
Αναλυτικά, τα αποτελέσματα, τα συμπεράσματα, οι προσδοκίες και οι προτάσεις που προκύπτουν από την έκθεση του Ευρωβαρόμετρου είναι τα ακόλουθα:
Ο τελευταίος δείκτης επιχειρηματικού κλίματος για τις ΜΜΕ στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναφέρει βελτίωση της εμπιστοσύνης και αργή ανάκαμψη στην κατάσταση της οικονομίας. Από το περασμένο φθινόπωρο, το ποσοστό των ΜΜΕ που αναμένουν θετικό ή ουδέτερο οικονομικό περιβάλλον αυξήθηκε κατά 5,2 μονάδες, από 54,6% σε 59,8%. Παρά την αύξηση, αυτό το αποτέλεσμα κατατάσσεται μεταξύ των χαμηλότερων στοιχείων που καταγράφηκαν στην Ευρώπη μετά την οικονομική κρίση του 2009. Ο δείκτης υπολογίζεται ως ο μέσος όρος των εταιρειών που έχουν αναφέρει θετικές ή σταθερές επιχειρηματικές καταστάσεις και αναμένουν θετική ή σταθερή ανάπτυξη για την επόμενη περίοδο. Ο δείκτης κυμαίνεται από 100 (όλα θετικά ή ουδέτερα) έως 0 (όλα αρνητικά). Τα δεδομένα που συλλέγονται απεικονίζουν μεγάλες διαφορές στους δείκτες κλίματος σε εθνικό επίπεδο. Σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, η εμπιστοσύνη των ΜΜΕ στην κατάσταση της οικονομίας εκτείνεται από τουλάχιστον 30,2 έως το πολύ 75,5 εκατοστιαίες μονάδες. Επιπλέον, η απόκλιση είναι ορατή στην εξέλιξη του δείκτη κλίματος σε εθνικό επίπεδο. Η Ιταλία, η Ισπανία και η Γαλλία, που επηρεάζονται έντονα από το πρώτο ξέσπασμα του COVID-19, παρατηρούν μια γενική βελτίωση, από την άλλη πλευρά η Γερμανία και η Αυστρία περιγράφουν μια μικρή επιδείνωση της εμπιστοσύνης. Ωστόσο, πρέπει να γίνουν σημαντικές αναφορές στην ερμηνεία των παρακάτω αποτελεσμάτων:
1ον) Τα επίπεδα εμπιστοσύνης στην τρέχουσα και την αναμενόμενη κατάσταση της οικονομίας επηρεάζονται από τα δύο πανδημικά κύματα του COVID-19 που έπληξαν τις ευρωπαϊκές χώρες στην αρχή και στο τέλος του 2020. Ενώ το κλείδωμα και η μειωμένη οικονομική δραστηριότητα του Μαρτίου-Μαΐου προκάλεσαν ολοένα και πιο αρνητικές προοπτικές σχετικά με το μέγεθος της οικονομικής ύφεσης, τα μέτρα αποσυμφόρησης και οι λειτουργίες ως συνήθως ως προς τον Ιούνιο-Οκτώβριο αντιστρέφουν θετικά τις προσδοκίες. Ωστόσο, το ξέσπασμα του δεύτερου κύματος πανδημίας στα τέλη του φθινοπώρου του 2020, με την επακόλουθη επανεισαγωγή των περιορισμών, μείωσε τις οικονομικές δραστηριότητες και μείωσε τις προσδοκίες. Τα περιγραφόμενα φαινόμενα είναι ορατά στην καταγεγραμμένη αβεβαιότητα και στα ετερογενή αποτελέσματα που συγκεντρώθηκαν από την έρευνα.
2ον) Ο χρόνος της έρευνας επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό το βαρόμετρο. Τα αποτελέσματα επηρεάζονται έντονα από τις διακυμάνσεις στη διάρκεια των ερευνών και από την περίοδο συλλογής δεδομένων, οι οποίες αποφασίζονται από τους οργανισμούς-μέλη μας. Από την ανάλυση προκύπτει ότι τα δεδομένα που συλλέχθηκαν μεταξύ Σεπτεμβρίου και Οκτωβρίου, πριν από το δεύτερο κύμα πανδημίας, ανέφεραν πιο αισιόδοξες προσδοκίες. Ενώ οι οργανισμοί που συλλέγουν δεδομένα ΜΜΕ μεταξύ Νοεμβρίου και Ιανουαρίου, επηρεασμένοι από το πλήγμα του δεύτερου κύματος πανδημίας, ανέφεραν μια αρνητική κατάσταση με απαισιόδοξες προσδοκίες για το επόμενο εξάμηνο.
3ον) Η κατάσταση της οικονομίας που αναφέρουν οι ΜΜΕ επηρεάζεται εν μέρει από την ικανότητα των εθνικών κυβερνήσεων να αντιδρούν σωστά και άμεσα στην κρίση. Η εικόνα δίνεται από το πώς η οικονομική σταθερότητα των βόρειων χωρών βοήθησε στον περιορισμό των καταστροφικών επιπτώσεων του COVID-19, ενώ οι σχετικές οικονομικές και υγειονομικές αστάθειες των νότιων και περιφερειακών περιοχών συνέβαλαν στη διεύρυνση του αντίκτυπου της κρίσης στις δραστηριότητες των ΜΜΕ. Ως στιβαρότητα και συγκριτική άσκηση, συσχετίζεται ο Δείκτης Επιχειρηματικού Κλίματος για τις ΜΜΕ (BCI) με τον Δείκτη Οικονομικών Συναισθημάτων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ECI ECI) και τον Δείκτη Διαχειριστών Αγοράς (Markit PMI). Η αναφερόμενη αύξηση της εμπιστοσύνης του δείκτη επιχειρηματικής κλίματος των ΜΜΕ είναι σύμφωνη με τους άλλους δείκτες εμπιστοσύνης των επιχειρήσεων. Οι θετικές αντιδράσεις των δεικτών μπορεί να βρουν εξηγήσεις στη μερική επιστροφή των επιχειρήσεων ως συνήθως, κατά τη διάρκεια της περιόδου αποσυμφόρησης και στην εμπιστοσύνη που δόθηκε σε εθνικά συστήματα στήριξης με στόχο τον περιορισμό των αποτελεσμάτων COVID-19. Αν και παρόμοιοι στις τάσεις, οι τρεις δείκτες διαφέρουν στην κλίμακα της ανάκαμψής τους. Για δεύτερη φορά, το SME Business Climate Index αναφέρει τη χαμηλότερη τιμή και στους τρεις δείκτες. Το σκεπτικό πρέπει να βρεθεί στον ιδιαίτερα σοβαρό αντίκτυπο αντιμετώπισης των κυβερνήσεων στον τομέα των ΜΜΕ. Αναλυτικά, οι περιορισμοί και η συρρίκνωση της ζήτησης των καταναλωτών ανάγκασαν επιχειρήσεις, όπως προσωπικές υπηρεσίες και επιχειρήσεις φιλοξενίας, να μειώσουν τις δραστηριότητές τους. Η επίδραση αυτή είναι λιγότερο έντονη στον βιομηχανικό τομέα και στη μεταποίηση, η οποία θα μπορούσε να συνεχίσει τις λειτουργίες τους.
Αυτά τα αποτελέσματα βρίσκουν υποστήριξη στην έρευνα που διεξήχθη σε 132 χώρες από το Διεθνές Κέντρο Εμπορίου το 2021. Από τα στοιχεία που συλλέχθηκαν, τα δύο τρίτα των πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων ανέφεραν ότι η κρίση επηρέασε έντονα τις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες και το ένα πέμπτο ανέφερε κίνδυνο οριστικού τερματισμού εντός τριών μηνών. Ο δείκτης επιχειρηματικού κλίματος ΜΜΕ που εφαρμόζεται σε χώρες στη Βόρεια και Κεντρική Ευρώπη και στη Νότια Ευρώπη και περιφέρεια. Παρά την αύξηση του πρώτου εξαμήνου του 2021 στην εμπιστοσύνη των ΜΜΕ 5,2 μονάδων από το 54,6% της προηγούμενης περιόδου, τα αποτελέσματα αποδεικνύουν ότι το χάσμα μεταξύ των οικονομιών του Βορρά και του Νότου συνεχίζεται. Παρ ‘όλα αυτά, είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι το χάσμα μεταξύ των δύο περιοχών έχουν μειωθεί σημαντικά σε σύγκριση με το δεύτερο εξάμηνο του 2020. Η Νότια και η Περιφέρεια αυξήθηκαν κατά 8,6 μονάδες, ενώ ο Βορράς και το Κέντρο αυξήθηκαν μόνο κατά 3,3 μονάδες. Ως αποτέλεσμα, το κενό μειώθηκε κατά 5,3 έως 10,5 μονάδες. Όσον αφορά τη Νότια Ευρώπη και την Περιφέρεια, οι μεγαλύτερες οικονομίες, η Ιταλία και η Ισπανία, επωφελήθηκαν από τα νέα ανοίγματα του δεύτερου εξαμήνου του 2020. Επιπλέον, η ισχυρή ώθηση στις οικονομικές δραστηριότητες της περιόδου αποσυμπίεσης αντιστάθμισε τις αρνητικές επιπτώσεις μιας στάσιμης θερινής περιόδου, ακόμη και σε αυτές τις οικονομίες που βασίζονται έντονα στον τουρισμό, όπως η Ελλάδα και η Κροατία. Όσον αφορά τη Βόρεια και Κεντρική περιοχή, οι περισσότερες από τις χώρες παρείχαν μόνο δειλά σημάδια ανάκαμψης αλλά πιο ευνοϊκές προσδοκίες. Αξίζει να αναφέρουμε τις αντίθετες τάσεις των δύο μεγάλων οικονομιών: ενώ η Γαλλία αναφέρει μια αύξηση περισσότερο σύμφωνα με τον αριθμό των νότιων οικονομιών, η Γερμανία παρέχει στοιχεία για μια ελαφρά μείωση της εμπιστοσύνης των ΜΜΕ στην κατάσταση της οικονομίας.
- Αποτελέσματα Χειμώνα 2020 – Προσδοκίες Άνοιξης 2021
Η απόδοση των ΜΜΕ ανακτά μόνο μέρος από τις απώλειες. Παρόλο που είναι ορατή μια βελτίωση της γενικής οικονομικής κατάστασης, μόνο ένα μικρό μέρος των απωλειών από το τελευταίο εξάμηνο θα μπορούσε να αντισταθμιστεί. Στο δεύτερο εξάμηνο του 2020 είναι ορατή μια αύξηση 13,9 μονάδων στη συνολική κατάσταση (από -31,0 έως -17,1), ωστόσο, παρά την ανάκαμψη, το αναφερόμενο ποσοστό εξακολουθεί να έχει αρνητικό πρόσημο. Ο κύκλος εργασιών δείχνει τη μεγαλύτερη ανοδική κίνηση (16,7 μονάδες) από -39,0 έως -22,3. Οι επενδύσεις και οι παραγγελίες αυξάνονται αντίστοιχα κατά 12,4 και 13 μονάδες, αγγίζοντας αντίστοιχα -17,8 και -24,6. Η απασχόληση αυξήθηκε 7,3 μονάδες έως -9,1, ενώ οι τιμές φτάνουν -6,5. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα στοιχεία για την απασχόληση αναφέρουν τις περισσότερες μετριασμένες τιμές από τις περισσότερες άλλες κατηγορίες. Τα εθνικά καθεστώτα στήριξης και η ανάκαμψη του κύκλου εργασιών αποφεύχθηκαν ισχυρές μειώσεις στο εργατικό δυναμικό των ΜΜΕ και, ως εκ τούτου, μειώνουν τις αρνητικές επιπτώσεις της υγείας και των οικονομικών κρίσεων στους εργαζομένους. Η γενική κατάσταση βελτιώθηκε από το προηγούμενο εξάμηνο, καθώς φαίνεται από τα λιγότερο αρνητικά στοιχεία που καταγράφηκαν με αυτήν την έρευνα. Ωστόσο, μετά το δεύτερο κύμα το φθινόπωρο / χειμώνα 2020, οι προσδοκίες για την άνοιξη του 2021 έχασαν την ώθηση της πρώτης ανάκαμψης. Η προκύπτουσα μείωση του ρυθμού της ανάκαμψης είναι ένα σαφές σημάδι του μακρού μοτίβου που απαιτείται για την πλήρη ανάκαμψη. Τα κύρια αποτελέσματα για το δεύτερο εξάμηνο του 2020 είναι πίσω από τις προσδοκίες Η σύγκριση μεταξύ αποτελεσμάτων και προσδοκιών δείχνει ότι οι ΜΜΕ ήταν πολύ αισιόδοξες στις προβλέψεις τους για το δεύτερο εξάμηνο του 2020. Αυτό το αποτέλεσμα μπορεί να εξηγηθεί από την αδυναμία πρόβλεψης εκ των προτέρων της κλίμακας των επιπτώσεων της υγείας και της οικονομικής κρίσης. Στις περισσότερες από τις κατηγορίες, προβλεπόταν ταχύτερη ανάκαμψη, αλλά η έλευση του δεύτερου κύματος πανδημίας το φθινόπωρο / χειμώνα 2020, με την επανεισαγωγή lockdown, περιόρισε την άνοδο σε πολλούς οικονομικούς τομείς. Επιπλέον, η προστιθέμενη αβεβαιότητα σχετικά με τις εκστρατείες εμβολιασμού και τις παραδόσεις μαζί με την εφαρμογή των ευρωπαϊκών και εθνικών σχεδίων αποκατάστασης περιπλέκει τις μελλοντικές προβλέψεις. Οι προσδοκίες για το τρέχον εξάμηνο δείχνουν ελαφρά σημάδια ανάκτησης. Κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2020 και το πρώτο εξάμηνο του 2021, η ανάκαμψη της εμπιστοσύνης των ΜΜΕ στην κατάσταση της οικονομίας σηματοδοτείται με ανοδική τάση στα περισσότερα κατηγορίες. Ενώ η έντονη ανάκαμψη του δεύτερου εξαμήνου του 2020 περιγράφει την προθυμία να επιστρέψει σε ένα οικονομικό πλαίσιο προ COVID-19. Η ανάκαμψη προβλέπεται να είναι δειλή για την άνοιξη του 2021. Η μείωση του ρυθμού ανάκαμψης μπορεί να οφείλεται σε την αύξηση της αβεβαιότητας σχετικά με τη συμπεριφορά του ιού και τη χορήγηση εμβολίων και τις εκστρατείες. Εστιάζοντας στα στοιχεία για τη «συνολική κατάσταση», αναμένεται μείωση περίπου 8 μονάδων για το πρώτο εξάμηνο του 2021 (από -17,1 μονάδες σε -24,9) Αυτή η τάση σε σχήμα καμπάνας αποδεικνύεται σε αντίθεση με τις άλλες κατηγορίες, όπου μπορεί να παρατηρηθεί μια αυξανόμενη τάση. Από τη μία πλευρά, η μείωση της «συνολικής κατάστασης» μπορεί να οφείλεται στη μεγάλη αβεβαιότητα γύρω από το γενικό οικονομικό πλαίσιο, μαζί με την ευαισθητοποίηση για το μακρύ μοτίβο που απαιτείται για την πλήρη ανάκαμψη από την οικονομική ύφεση που προκαλείται από την πανδημία. Από την άλλη πλευρά, η τάση σε σχήμα καμπάνας της «συνολικής κατάστασης», σε αντίθεση με τις τάσεις των άλλων κατηγοριών που αναφέρονται, μπορεί να συνδέεται με την εμπιστοσύνη των ΜΜΕ στην ανθεκτικότητά τους και στην ικανότητα της δικής τους εταιρείας να εξέλθει από την κρίση παρά το αρνητικό συνολικό περιβάλλον. Η μόνη άλλη κατηγορία που δείχνει παρόμοιο μοτίβο με τη συνολική κατάσταση είναι οι επενδύσεις. Οι λόγοι που δικαιολογούν αυτή την τάση είναι διαφορετικοί. Πρώτον, γιατί οι «επενδύσεις» έχουν ιστορικά δείξει μεγαλύτερη ευαισθησία στο οικονομικό κλίμα. Δεύτερον, οι ΜΜΕ έχουν γενικά συντηρητικές απόψεις σχετικά με την εκτίμηση της κλίμακας των μελλοντικών επενδύσεων. Τέλος, οι επιχειρηματίες μπορεί να θέλουν να αποφύγουν περιττούς κινδύνους για την επιχείρησή τους λόγω της αντιληπτής αβεβαιότητας για την εξέλιξη των μελλοντικών γεγονότων. Η τάση των απαντήσεων επιβεβαιώνει το υψηλό επίπεδο αβεβαιότητας για τη «συνολική κατάσταση» και παρέχει περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τις οικονομικές προοπτικές των ΜΜΕ για το πρώτο εξάμηνο του 2021.
Η ισχυρή αρνητική προοπτική των πρώτων μηνών του 2020 μετριάζεται μερικώς το δεύτερο εξάμηνο του έτους από δύο στοιχεία: τη μείωση των αρνητικών απαντήσεων κατά 4 μονάδες (45,4%, από 49,4%) και την αύξηση 10 σημείων στις θετικές απαντήσεις (28,3% , από 18,4%). Από την άλλη πλευρά, η μεγάλη αύξηση των ουδέτερων απαντήσεων (44,4%, από 26,3%) και η κάμψη των θετικών απαντήσεων (15,4%, από 28,3%) το πρώτο εξάμηνο του 2021 υπογραμμίζουν την υψηλή αβεβαιότητα που αντιλαμβάνονται οι ΜΜΕ για την επόμενη μέρα. Κοιτάζοντας τον Δείκτη Κλίματος Επιχειρήσεων ΜΜΕ και το Βαρόμετρο EU Craft και SME για το πρώτο εξάμηνο του 2021, είναι εμφανής μια ασυμφωνία. Ο προβλεπόμενος δείκτης βελτίωσης του Κλίματος δεν υποστηρίζεται από το Βαρόμετρο, το οποίο μάλλον υποδηλώνει κάμψη στη συνολική κατάσταση. Αιτιολόγηση καθορίζεται στις μεθοδολογίες που υιοθετήθηκαν για τον υπολογισμό των δύο δεικτών, ενώ ουδέτερες και θετικές απαντήσεις χρησιμοποιούνται για να κατανοήσουν την εμπιστοσύνη των ΜΜΕ σε μια θετική-ουδέτερη κατάσταση της οικονομίας οι αρνητικές και θετικές απαντήσεις σχετικά με τη «συνολική κατάσταση» χρησιμοποιούνται για να υπολογιστεί το βαρόμετρο. Ως τελική ανάλυση, πραγματοποιείται συγκριτική μελέτη μεταξύ του κύκλου εργασιών και της απασχόλησης. Παρατηρούνται διαφορές στον κύκλο εργασιών ανάλογα με τον οικονομικό τομέα. Τα στοιχεία του δεύτερου εξαμήνου του 2020 δείχνουν αύξηση του κύκλου εργασιών και της απασχόλησης σε όλες τις κατηγορίες, μια τάση που αναμένεται να διατηρηθεί με λιγότερη ώθηση κατά την άνοιξη του 2021. Παρόλο που ο κύκλος εργασιών είναι ορατός, τα αποτελέσματα για το δεύτερο εξάμηνο του 2020 εξακολουθούν να είναι αρνητικά, με προσωπικές επιχειρήσεις και υπηρεσίες να επιτυγχάνουν τις χαμηλότερες βαθμολογίες στον κύκλο εργασιών, αντίστοιχα -36,8 και -26,4 βαθμούς. Τα lockdown και η συνακόλουθη συρρίκνωση της ζήτησης των καταναλωτών επηρέασαν τους επιχειρηματικούς και προσωπικούς τομείς, που αποτελούνται κυρίως από επιχειρήσεις λιανικής και χονδρικής, φιλοξενία, υπηρεσίες τροφίμων και κατάντη δραστηριότητες. Ο μεταποιητικός τομέας παρουσίασε έντονες διακυμάνσεις το 2020. Στην πραγματικότητα, η μετατροπή των επιχειρήσεων για την ικανοποίηση των νέων υγειονομικών αναγκών της κοινωνίας και η εφαρμογή της κοινωνικής απόστασης έπεσε σε -41 βαθμούς τα αποτελέσματα αυτής της κατηγορίας το πρώτο εξάμηνο του 2020. Ωστόσο, η ίδρυση και η ανανέωση των αλυσίδων εφοδιασμού μετά το άνοιγμα των εθνικών συνόρων, καθώς και η χαλάρωση των υγειονομικών περιορισμών κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, προκάλεσε αύξηση έως -22 μονάδες. Ο κατασκευαστικός τομέας επηρεάστηκε λιγότερο από την κρίση και παρουσίασε σημαντική αύξηση 13,2 μονάδων στον κύκλο εργασιών το δεύτερο εξάμηνο του 2020. Ωστόσο, όσον αφορά το πρώτο εξάμηνο του 2021, ο τομέας παρουσιάζει εκπληκτικά αρνητικές προσδοκίες. Η ισχυρή σύνδεση με την εποχικότητα μπορεί να εξηγήσει εν μέρει την αναμενόμενη επιβράδυνση για τους πρώτους κρύους μήνες του 2021. Επιπλέον, η επίτευξη των μετατροπών των σπιτιών σε έξυπνη εργασία και οι σημαντικές απώλειες που παρατηρήθηκαν το 2020 ενδέχεται να συρρικνώσουν τη ζήτηση κατασκευαστικών υπηρεσιών από ιδιώτες, όσο μεγαλύτερη μερίδιο των πελατών του τομέα των ΜΜΕ. Η μείωση της ζήτησης λόγω της μείωσης της κατανάλωσης και του αποκλεισμού σε πολλά κράτη μέλη επηρέασε σοβαρά τις ΜΜΕ, λόγω της αστάθειας που οφείλεται στις αναληφθείσες επιχειρηματικές δραστηριότητες. Επιπλέον, ο φόβος της μετάδοσης και της κοινωνικής απόστασης επέβαλε σημαντικές απώλειες και κόστος στις ΜΜΕ. Επιπλέον, η μετατροπή σε ψηφιακή εργασία δημιούργησε κόστος λόγω της έλλειψης ψηφιακής εκπαίδευσης και στην εφαρμογή του απαραίτητου εξοπλισμού και τεχνολογιών. Ανεξάρτητα από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, οι ΜΜΕ ήταν απρόθυμες να μειώσουν το εργατικό δυναμικό. Εν μέρει υποστηριζόμενη από τα εθνικά καθεστώτα στήριξης και από τον κύκλο εργασιών του δεύτερου εξαμήνου του 2020, η μικρή κλίμακα των περικοπών απασχόλησης δεν είναι συγκρίσιμη με τις μειώσεις που είναι ορατές σε όλες τις άλλες κατηγορίες.
- Συμπεράσματα και Προτάσεις
Αν και η αποσυμφόρηση είναι ο κύριος λόγος πίσω από τα θετικά στοιχεία του δεύτερου εξαμήνου του 2020, τα αποτελέσματα δεν ταιριάζουν με τις προσδοκίες της προηγούμενης περιόδου. Το δεύτερο κύμα πανδημίας, με την επανέναρξη των lockdown, μείωσε τη θετική επίδραση από το καλοκαίρι-φθινόπωρο. Επιπλέον, η χαμηλότερη αισιοδοξία στις προσδοκίες αποδεικνύει τη χαμηλή εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων σε ένα γρήγορο τέλος της υγειονομικής κρίσης και σε πλήρη ανάκαμψη από την οικονομική ύφεση για το 2021. Ο δείκτης SMEunited Business Climate δείχνει μια ενθαρρυντική ανάκαμψη για το πρώτο εξάμηνο του 2021. Αναλυτικά, οι νότιες και περιφερειακές περιοχές δείχνουν μεγαλύτερες επιπτώσεις της αποσύνδεσης από το πρώτο κλείδωμα από τις χώρες της Βόρειας και Κεντρικής, όπου η σταθερότητα του συστήματος υγιεινής δεν έκανε απαιτούν αυστηρές επιβολές. Επιπλέον, το χάσμα που δημιουργήθηκε το πρώτο εξάμηνο του 2021 μειώθηκε χάρη στην αύξηση 8,6% στις νότιες και περιφερειακές οικονομίες. Παρά τη μερική ανάκαμψη του δεύτερου εξαμήνου του 2020, τα αποτελέσματα είναι συγκρίσιμα με τη χειρότερη ύφεση της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2009. Ενώ οι περιορισμοί, τα lockdown και η επακόλουθη συρρίκνωση της ζήτησης των καταναλωτών είχαν έντονα αρνητικά αποτελέσματα, ειδικά στις επιχειρήσεις και τις προσωπικές υπηρεσίες, η αποσυμφόρηση προκάλεσε ενθάρρυνση της ανάληψης όλων των τομέων. Εν τω μεταξύ, οι λιγότερο αρνητικοί αριθμοί για την απασχόληση υποδηλώνουν πώς τα εθνικά συστήματα στήριξης και η αύξηση του κύκλου εργασιών υποστήριξαν τη διατήρηση των επιπέδων εργατικού δυναμικού των ΜΜΕ. Η ανάκαμψη προβλέπεται σε αργή πορεία και να επιτρέψει στις ΜΜΕ να περάσουν μέσα από την αβεβαιότητα αυτής της περιόδου κρίσης, για να ξεκινήσουν ξανά οι επενδύσεις και η δημιουργία θέσεων εργασίας, οι πολιτικές σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο θα πρέπει να:
• συνεχίσουν με μέτρα κρίσης για όσο διάστημα είναι απαραίτητο,
• παρέχουν μέσα που επιτρέπουν στις επιχειρήσεις με θετική επιχειρηματική προοπτική να παραμείνουν βιώσιμες,
• διασφαλίσουν ότι οι άνεργοι ή οι εργαζόμενοι σε βραχυπρόθεσμα προγράμματα εργασίας μπορούν να επωφεληθούν από μέτρα κατάρτισης,
• χρησιμοποιήσουν τη δυνατότητα ανάκτησης και ανθεκτικότητας για να υποστηρίξετε τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις και να συγκεντρώσετε επενδύσεις για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση,
• συμμετέχουν οι κοινωνικοί εταίροι και οργανώσεις ΜΜΕ στο σχεδιασμό και την εφαρμογή των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας,
• ενισχύσουν την εσωτερική αγορά αποφεύγοντας οποιαδήποτε στρέβλωση της διασυνοριακής κινητικότητας με την άρση των υφιστάμενων εμποδίων,
• εξασφαλίσουν ισότιμους όρους ανταγωνισμού σε σχέση με τρίτες αγορές και εντός της ενιαίας αγοράς, επιβάλλοντας τους ισχύοντες κανόνες και βελτιώνοντας τη δικαιοσύνη όσον αφορά τη ψηφιακή οικονομία και τα φορολογικά συστήματα.