ΧΑΡΑ ΔΗΜΑΚΑΚΟΥ : “Χαρακτικές Αναγνώσεις στην Τήνο!”

Η Τήνος με την μεγάλη καλλιτεχνική παράδοση είναι ο χώρος που διάλεξε η Χαρά για να εκθέσει τα χαρακτικά της έργα, ξυλογραφίες και λινοτυπίες. Τα έργα αυτά κινούνται στον χώρο του Εξπεσιονισμού, χώρο στον οποίο η χαράκτρια είναι ταγμένη και τον υπηρετεί με ειλικρίνεια και αφοσίωση. Όμως, αντίθετα με τις επικρατούσες εντυπώσεις για τον εξπρεσιονισμό, στα έργα αυτά δεν θα δούμε κατήφεια, μελαγχολία και απαισιοδοξία, αλλά θα δούμε αυτό που στο παρελθόν ονόμασα “δυναμικό και αισιόδοξο εξπρεσιονισμό”. Και ναι μεν η πραγματικότητα δεν απεικονίζεται πιστά γιατί τότε δεν θα είχε να μας πει κάτι καινούργιο, αλλά οι γραμμές είναι καθαρές, συστρέφονται σε αρμονικά συμπλέγματα, άλλοτε απλές, άλλοτε σύνθετες, ποτέ τυχαίες, με την παραμικρή να έχει το νόημά της και χρώματα κατά κανόνα. Χρώματα έντονα, όμορφα, πλούσια και ταιριαστά, χρώματα που σε ξεσηκώνουν και μετά σαν από θαύμα σε γαληνεύουν!

Στις δύο εικόνες που διάλεξε η Χαρά για τις προσκλήσεις και τους αντίστοιχους σελιδοδείκτες, έχουμε ένα δείγμα αυτών που περιέγραψα, αν και η ποικιλία είναι μεγάλη, τα χρώματα καλύπτουν όλο το φάσμα και εδώ ο χώρος είναι περιορισμένος προς το παρόν! Η επιλογή τους, επιτυχημένη, καλύπτει και την επαφή με την φύση και την ανθρώπινη επαφή. Για την καμηλοπάρδαλη, γλυκειά και όμορφη, έγραψα στα σχόλια στην σελίδα της Χαράς Δημακάκου, εκεί που μας προσκαλεί στην Έκθεση. Για το σύμπλεγμα με τα χέρια έχω να πω πολλά! Μόλις το είδα (και φυσικά το απέκτησα!) στο μυαλό μου ήρθε αμέσως το ποίημα του Καβάφη “Ρωτούσε για την ποιότητα”, που γράφτηκε το 1930, από τα τελευταία του ποιητή.

Παραλείποντας την αρχή που μπορεί κανείς να βρει εύκολα, παραθέτω τους στίχους που ταίριαξαν με την εικόνα:

«Περνώντας εμπρός σ’ ένα μαγαζί μικρό
όπου πουλιούνταν κάτι πράγματα
ψεύτικα και φθηνά για εργατικούς,
είδ’ εκεί μέσα ένα πρόσωπο, είδε μια μορφή
όπου τον έσπρωξαν και εισήλθε, και ζητούσε
τάχα να δει χρωματιστά μαντίλια.

Ρωτούσε για την ποιότητα των μαντιλιών
και τί κοστίζουν· με φωνή πνιγμένη,
σχεδόν σβησμένη απ’ την επιθυμία.
Κι ανάλογα ήλθαν οι απαντήσεις,
αφηρημένες, με φωνή χαμηλωμένη,
με υπολανθάνουσα συναίνεσι.
Όλο και κάτι έλεγαν για την πραγμάτεια — αλλά
μόνος σκοπός: τα χέρια των ν’ αγγίζουν
επάνω απ’ τα μαντίλια· να πλησιάζουν
τα πρόσωπα, τα χείλη σαν τυχαίως·
μια στιγμιαία στα μέλη επαφή.

Γρήγορα και κρυφά, για να μη νιώσει
ο καταστηματάρχης που στο βάθος κάθονταν.»

Έχουμε από την μια μεριά μια περιγραφή μιας πολύ έντονα φορτισμένης συναισθηματικά στιγμής, με τον απαράμιλλο τρόπο του Καβάφη και από την άλλη το ατμοσφαιρικό ταίριασμα της εικόνας. Το χαρακτικό αυτό της Χαράς έχει διαστάσεις 41,5 Χ 26,5 εκ., λινόλεουμ και χαράχθηκε φέτος, το 2026. Ο τίτλος του είναι “Ίμερος”, που σημαίνει “πόθος”, “λαχτάρα”, “ερωτική επιθυμία”. Θα μπορούσε να είναι πιο ταιριαστός;

Ο τίτλος δεν λείπει ποτέ από έργο της Χαράς Δημακάκου και αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με την συνέπεια ως προς εκείνους στους οποίους απευθύνεται. Σχεδόν πάντα ευρηματικός, αποτελεί και έναν μοχλό για να ανοίξουν καλύτερα οι πόρτες του χαρακτικού έργου σε άλλες διαστάσεις! Από τον κανόνα αυτόν δεν ξέφυγε και ο τίτλος της Έκθεσης. “Ανάγνωση στην Ομοιότητα”! Στην αρχή με παραξένεψε, αλλά μετά εμπιστεύθηκα το ένστικτο της Χαράς. Ο τίτλος παρακινεί τον επισκέπτη, όχι να δει απλώς, αλλά να αναγνώσει. Γιατί με την δική μου εμπειρία από τα έργα της Χαράς και πιστέψτε με είναι μεγάλη, έγραφα πριν έναν χρόνο και πλέον με αφορμή μια άλλη της έκθεση:

“Με την πρώτη ματιά αφήνεις το έργο να σε αισθανθεί και να το αισθανθείς! Γραμμές, μορφές, συμπλέγματα και χρώματα γίνονται ένα παιγνίδι και κατά κανόνα σου δημιουργούν ένα αίσθημα πληρότητας και ευφορίας και δεν μπορώ να το εξηγήσω άμεσα. Το πετυχαίνει αυτό πολύ έξυπνα η Χαρά και είναι ένα μήνυμα που θέλει να μεταφέρει. Αρχίζεις να βλέπεις τις γραμμές, τα χρώματα που σχεδόν πάντα υπάρχουν τονίζουν τις επιφάνειες και σχεδόν όλα τα έργα της Χαράς μπορείς να τα δεις και σαν γλυπτά, άρα έχεις ήδη περάσει στην τρίτη διάσταση! Μετά διαβάζεις τον τίτλο και το πιο πιθανό είναι ο τίτλος να σε “ταξιδέψει” και αυτή είναι η πύλη μιας τέταρτης διάστασης!”

Αυτά ως προς την ανάγνωση. Όσον αφορά “στην ομοιότητα” κάτι έχω στο μυαλό μου, αλλά θα αφήσω να το βρει ο καθένας, γιατί η Τέχνη είναι προσωπική υπόθεση και ήδη εξομολογήθηκα αρκετά!

Λεπτομέρειες και πληροφορίες για την έκθεση υπάρχουν στην πρόσκληση που παραθέτω στις εικόνες και στην σελίδα της Χαράς Δημακάκου. Γνωρίζοντας πολύ καλά τα έργα της, αλλά και την ίδια, θα της ευχηθώ πολύ καλή επιτυχία με την καρδιά μου. Όμως θα ευχηθώ και καλή επιτυχία σε εκείνους που θα επισκεφθούν την έκθεση και θα θελήσουν να θαυμάσουν τα έργα, να πάρουν τον χρόνο τους και να μπορέσουν σταθούν και να τα αισθανθούν με τον δικό τους τρόπο, όπως τους ταιριάζει. Καλή ανάγνωση!

Η Χαρά Δημακάκου

Η Χαρά Δημακάκου είναι μια σύγχρονη καλλιτέχνις, που δραστηριοποιείται στην τέχνη της Χαρακτικής. Ζει και δημιουργεί στο Κερατσίνι.
Πιστή στον εξπρεσιονιστικό δρόμο, όπου περπατά εδώ και χρόνια με σταθερό βηματισμό, συμπεριφέρεται στα χρώματα και τα σχήματα, με αποφασιστικότητα αποφεύγοντας τις ήπια διαβαθμισμένες αρμογές*.
Στα νέα της έργα οι γωνίες των σχημάτων αμβλύνονται. Κυρτές γραμμές, περιγράφουν φιγούρες και νοήματα, ενώνοντας τα επί μέρους στοιχεία της κάθε σύνθεσης, αντί να τα διαχωρίζουν, όπως παλαιότερα. Οι φόρμες και οι έννοιες αγκαλιασμένες, προσκαλούν το βλέμμα του θεατή σε έναν ενδιαφέροντα διάλογο.
Χέρια και κορμιά, προσωπεία και πλάσματα αλλόκοτα, ξεπηδούν από την κίνηση της γούζας* της πάνω στο linoleum **, δημιουργώντας ένα φρέσκο κόσμο με απόλυτα χρώματα.

Η νέα της εργασία θα παρουσιαστεί στη 2η ατομική της έκθεση

«ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑ»

στη Στέγη Πολιτισμού και Παιδείας Δήμου Τήνου (ΜοσχούλειοςΣχολή) στη χώρα της Τήνου, 7-26 Ιουλίου 2026.

Εγκαίνια Σάββατο 11 Ιουλίου 2026, 19:00
_________________
Θεοδώρα Κοκκίνου
Εικαστικός – Μουσικός
Αθήνα 1 Ιουλίου 2026
Theodora Kokkinou Art

** αρμογή: σημείο/περιοχή ένωσης δύο τμημάτων ενός συνόλου
** γούζα: εργαλείο χάραξης
*** linoleum: επιφάνεια χάραξης