Β.Κορκίδης: Ο «δεκάλογος της διπλής εξωστρέφειας» για εξαγωγές και εγχώρια παραγωγή

Άρθρο προέδρου ΕΒΕΠ Βασίλη Κορκίδη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο «δεκάλογος της διπλής εξωστρέφειας» για εξαγωγές και εγχώρια παραγωγή

Τα ετήσια στοιχεία αποτυπώνουν την πρόοδο της εξωστρέφειας στην Ελλάδα. Οι εξαγωγές αγαθών από περίπου 33,8 δισ. ευρώ το 2019 έφθασαν τα 48,7 δισ. ευρώ το 2025, καταγράφοντας σωρευτική αύξηση περίπου 44%. Πρόκειται για μια σημαντική διεύρυνση της εξαγωγικής βάσης της χώρας, η οποία δεν πρέπει να θεωρείται αυτονόητη, ιδιαίτερα όταν πραγματοποιείται, μέσα σε ένα περιβάλλον πρωτοφανούς διεθνούς αβεβαιότητας.

Η εικόνα του 2026 είναι ακόμη πιο ενθαρρυντική. Στο α΄εξάμηνο, οι εξαγωγές αγαθών ανήλθαν περίπου στα 27,6 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 14,6% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Την ίδια περίοδο, οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 6,5%, στα 43,7 δισ. ευρώ. Έτσι, το εμπορικό έλλειμμα περιορίστηκε περίπου στα 16 δισ. ευρώ και ο βαθμός κάλυψης των εισαγωγών από τις εξαγωγές βελτιώθηκε στο 63,3%.

Το μεγάλο ζήτημα της ελληνικής οικονομίας παραμένει το εμπορικό έλλειμμα. Οι εισαγωγές αυξήθηκαν από περίπου 55,5 δισ. ευρώ το 2019 σε 82,2 δισ. ευρώ το 2025. Αντίστοιχα, το έλλειμμα διευρύνθηκε από περίπου 21,7 δισ. σε 33,6 δισ. ευρώ. Συνεπώς, η σημαντική εξαγωγική πρόοδος της επταετίας δεν ήταν αρκετή για να αντιμετωπίσει την υψηλή εισαγωγική εξάρτηση της χώρας.

Το ζητούμενο για την περίοδο 2027–2030 είναι το στοίχημα της «διπλής εξωστρέφειας», δηλαδή, περισσότερες εξαγωγές και περισσότερη ελληνική παραγωγή. Χρειάζεται να περάσουμε από την πολιτική της απλής εξωστρέφειας σε μία ολοκληρωμένη πολιτική παραγωγικής εξωστρέφειας. Η Ελλάδα πρέπει να εξάγει περισσότερο, αλλά ταυτόχρονα να παράγει μεγαλύτερο μέρος όσων σήμερα εισάγει. Σε αυτή την κατεύθυνση, ο «δεκάλογος της εξωστρέφειας» για την περίοδο 2027–2030 μπορεί να στηριχθεί σε δέκα συγκεκριμένες προτεραιότητες:

1. Αύξηση της εγχώριας παραγωγής: Στοχευμένα κίνητρα για επενδύσεις σε μεταποίηση, τρόφιμα, φάρμακα, ενεργειακό εξοπλισμό, ναυπηγοεπισκευή, ναυτιλιακό εξοπλισμό και τεχνολογία.

2. Υποκατάσταση εισαγωγών: Χαρτογράφηση των βασικών κατηγοριών στις οποίες η Ελλάδα εμφανίζει υψηλή εισαγωγική εξάρτηση και δημιουργία κινήτρων για ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή.

3. Περισσότερες εξαγωγικές ΜμΕ: Απλούστερη χρηματοδότηση, εγγυήσεις, ασφάλιση εξαγωγικών πιστώσεων και τεχνική υποστήριξη, ώστε περισσότερες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις να αποκτήσουν πρόσβαση στις διεθνείς αγορές.

4. Clusters και συνέργειες: Ενίσχυση συνεργατικών σχημάτων επιχειρήσεων σε ναυτιλία, βιομηχανία, τρόφιμα, logistics, ενέργεια και τεχνολογία, ώστε οι μικρότερες επιχειρήσεις να αποκτούν μεγαλύτερη εξαγωγική κλίμακα.

5. Από τον όγκο στην αξία: Προτεραιότητα σε προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας, ποιότητας, τεχνολογίας και καινοτομίας, αντί της αποκλειστικής επιδίωξης μεγαλύτερου όγκου εξαγωγών.

6. Ισχυρό ελληνικό brand: Ενιαία στρατηγική προβολής του ελληνικού προϊόντος, με έμφαση στην ποιότητα, την αξιοπιστία, τη βιωσιμότητα και την πιστοποίηση.

7. Νέες αγορές: Μεγαλύτερη παρουσία σε Μέση Ανατολή, Ινδία, Ασία, Αφρική και Βόρεια Αμερική, ώστε οι ελληνικές εξαγωγές να μην εξαρτώνται υπερβολικά από περιορισμένο αριθμό ευρωπαϊκών αγορών.

8. Ανταγωνιστικό κόστος ενέργειας και logistics: Χωρίς ανταγωνιστικό ενεργειακό και μεταφορικό κόστος δεν μπορεί να υπάρξει ανταγωνιστική βιομηχανία και σταθερή εξαγωγική ανάπτυξη.

9. Ψηφιακή εξωστρέφεια: Αξιοποίηση ηλεκτρονικών αγορών, B2B πλατφορμών, τεχνητής νοημοσύνης και ψηφιακών εργαλείων για την πρόσβαση των ελληνικών επιχειρήσεων σε νέους πελάτες και αγορές.

10. Εθνικός στόχος για το 2030: Η χώρα χρειάζεται μετρήσιμο στόχο αύξησης των εξαγωγών αγαθών, βελτίωσης του βαθμού κάλυψης των εισαγωγών και σταδιακής αποκλιμάκωσης του εμπορικού ελλείμματος.

Τέλος επισημαίνω, πως η επταετία 2019-2026 απέδειξε ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις διαθέτουν αντοχή, προσαρμοστικότητα και εξαγωγικό δυναμισμό. Η επόμενη τετραετία πρέπει να αποδείξει ότι αυτή η εξωστρέφεια μπορεί να μετατραπεί σε παραγωγικό μετασχηματισμό. Ο στόχος για το 2030 πρέπει να είναι ξεκάθαρος, ώστε να εξάγουμε περισσότερα, να εισάγουμε αναλογικά λιγότερα, να παράγουμε περισσότερα στην Ελλάδα και να αυξάνουμε την ελληνική προστιθέμενη αξία που μπορεί να ταξιδεύει με την ποντοπόρο ναυτιλία μας στις διεθνείς αγορές.